Suudi Arabistan’da iş yapmak: Türk ihracatçılar için ilk adımlar

Kısa cevap: Suudi Arabistan’a ihracat yapmak için ülkede şirket kurmanız gerekmez; yerel bir ithalatçı ya da distribütörle çalışabilirsiniz. Ürünleriniz Suudi uygunluk sistemine (SABER) ya da gıda, ilaç, kozmetik ve tıbbi cihazlarda Gıda ve İlaç Otoritesi’ne (SFDA) kayıtlı olmalı. Ülkede şirket kuracaksanız önce Yatırım Bakanlığı’ndan (MISA) yatırım lisansı, ardından ticaret sicil kaydı gerekir. Kamu ihalelerinde bölge merkezi (RHQ) şartı da var.

Suudi Arabistan, Körfez’in en büyük ekonomisi ve en kalabalık pazarı. Vizyon 2030 kapsamındaki büyük altyapı, turizm ve sanayi projeleri, Türk ihracatçılar ve müteahhitler için önemli fırsatlar yaratıyor. Ancak pazar, Dubai’ye göre daha sıkı kurallarla işliyor. Bu rehberde ilk adımları özetliyoruz.

1. Pazara nasıl gireceğinize karar verin

• Doğrudan ihracat: Suudi bir ithalatçıya satış yaparsınız; gümrük, ürün kaydı ve dağıtım çoğu zaman ithalatçının sorumluluğundadır. En hızlı ve en az riskli yol.
• Distribütör ya da acente: Ülke genelinde düzenli satış için yerel bir distribütörle sözleşme yaparsınız. Doğru ortağı seçmek ve sözleşmeyi iyi kurmak kritik; ayrıntılar Körfez’de distribütör bulma rehberimizde.
• Yerel şirket: Ülkede ekip, depo ya da proje yürütecekseniz şirket kurarsınız. En pahalı ama pazara en yakın seçenek.

2. Ürününüzü uygunluk sistemine kaydettirin

• SABER: Sanayi ürünlerinin çoğu, Suudi Standartlar Kurumu’nun (SASO) SABER platformu üzerinden ürün ve sevkiyat uygunluk belgesi almalı. Belge olmadan mal gümrükten geçmez.
• SFDA: Gıda, ilaç, kozmetik ve tıbbi cihazlar Suudi Gıda ve İlaç Otoritesi’ne kayıtlı olmalı. Kayıt çoğu zaman yerel bir temsilci ya da ithalatçı üzerinden yapılır.
• Etiketleme: Ürün etiketlerinde Arapça bilgi zorunlu; gıdada helal belgesi de istenir.

Ürün kaydının kimin adına yapılacağı önemli: kayıt distribütörün üzerinde kalırsa, ilişki sona erdiğinde yeni bir ortakla çalışmak zorlaşabilir. Bunu sözleşmede baştan düzenleyin.

3. Şirket kuracaksanız: lisans ve sicil

1. Yatırım lisansı (MISA): Yabancı ortaklı şirketler önce Yatırım Bakanlığı’ndan lisans alır. Birçok sektörde %100 yabancı ortaklığa izin veriliyor; bazı faaliyetlerde sınırlama ya da asgari sermaye şartı var.
2. Ticaret sicili (CR): Lisansın ardından Ticaret Bakanlığı’nda şirket tescil edilir. Yeni düzenlemeyle tek bir ulusal sicil kaydı bütün faaliyetleri ve şubeleri kapsıyor ve her yıl teyit edilmesi gerekiyor.
3. Vergi ve sosyal güvenlik kayıtları: Vergi idaresine (ZATCA), sosyal güvenlik kurumuna ve çalışma bakanlığının sistemlerine kayıt yapılır.

4. Bilmeniz gereken kurallar

• Suudileştirme (Nitaqat): Şirketlerin belirli oranda Suudi vatandaşı istihdam etmesi gerekiyor. Oran sektöre ve şirket büyüklüğüne göre değişiyor; bazı meslekler yalnızca Suudi vatandaşlarına ayrılmış.
• Bölge merkezi (RHQ) şartı: 2024’ten bu yana Suudi kamu kurumları, bölge merkezi Suudi Arabistan’da olmayan yabancı şirketlerle sözleşme yapmakta kısıtlamaya tabi. Kamu projelerini hedefliyorsanız bu kuralı baştan değerlendirin.
• Vergiler: KDV oranı %15. Yabancı ortakların kâr payına düşen kısım için kurumlar vergisi %20; Suudi ve Körfez vatandaşlarının payı için zekât uygulanıyor.
• E-fatura: Suudi Arabistan’da e-fatura (Fatoora) zorunlu; faturalar vergi idaresinin sistemine uygun biçimde düzenlenmeli.
• Yerel içerik: Kamu alımlarında yerel üretime ve yerel içeriğe öncelik veriliyor. Uzun vadede Suudi Arabistan’da üretim ya da montaj yapmak rekabet avantajı sağlayabilir.

5. Ödeme ve risk yönetimi

Yeni alıcılarla ilk işlemlerde peşin ödeme ya da akreditif isteyin. Vadeli satışa geçtiğinizde Türk Eximbank’ın ihracat kredi sigortası gibi araçlarla alacağınızı güvenceye alın. Büyük projelerde ödemelerin hakediş ve kabul süreçlerine bağlı olarak gecikebileceğini nakit planınıza yansıtın.

İlk ziyaret: vize ve fuarlar

Pazarı tanımak için en iyi başlangıç, sektörünüzdeki bir fuarı ziyaret edip potansiyel alıcılarla yüz yüze görüşmek. Vize için Suudi Arabistan iş vizesi rehberimize, fuar takvimi için fuar listemize, şehir için Riyad gezi rehberimize bakabilirsiniz.

Glovista ile Suudi pazarına giriş

Glovista, Suudi pazarında pazar araştırması, ithalatçı ve distribütörlerle B2B görüşmeler, fuar katılımı ve şirket kuruluşu süreçlerinde Türk firmalarına destek oluyor. Ayrıntılar için hizmetlerimiz sayfasına bakın ya da bizimle iletişime geçin.

Bu rehber genel bilgi amaçlıdır ve hukuki ya da vergi danışmanlığı yerine geçmez. Suudi Arabistan’da lisans, kayıt, istihdam ve vergi kuralları sık değişiyor. Ekim 2026 itibarıyla günceldir; adım atmadan önce MISA, Ticaret Bakanlığı, SASO, SFDA ve ZATCA’nın güncel düzenlemelerini kontrol edin.